Dynamische energiecontracten in 2026: wat zegt het nieuwste ACM-rapport?

De Autoriteit Consument & Markt (ACM) publiceerde in april 2026 een nieuwe editie van de Monitor Consumentenmarkt Energie. Daaruit blijkt dat dynamische energiecontracten razendsnel terrein winnen bij Nederlandse huishoudens. In dit artikel zetten we de belangrijkste cijfers op een rij en leggen we uit wat een dynamisch contract precies is, voor wie het interessant kan zijn en waar je op moet letten als je overstapt.

Wat is een dynamisch contract ook alweer?

Bij een dynamisch energiecontract betaal je geen vast tarief per kWh of m³, maar de actuele groothandelsprijs. Voor elektriciteit kan dat tarief per uur verschillen, voor gas verandert de prijs één keer per dag. Het contract loopt voor onbepaalde tijd en je kunt op elk moment kosteloos opzeggen. Boven op de groothandelsprijs betaal je twee zaken aan je leverancier: een vast bedrag per jaar (vastrecht of abonnementskosten) en een inkoopvergoeding per kWh en per m³ gas.

Dat laatste maakt vergelijken lastig: de berekende kosten van een dynamisch contract kun je niet één op één naast die van een vast of variabel contract leggen, omdat je werkelijke rekening sterk afhangt van wanneer je verbruikt.

Sterke groei: bijna een derde meer dynamische contracten in een jaar

Het meest opvallende cijfer uit de monitor is de groei. In de afgelopen twaalf maanden steeg het aantal dynamische contracten bij huishoudens met 31,7 procent, oftewel zo’n 245.000 contracten erbij. Ter vergelijking: het aantal variabele contracten daalde in dezelfde periode met 7,6 procent (442.000 minder), terwijl vaste contracten licht groeiden met 3,7 procent (274.000 erbij).

Dynamisch is daarmee veruit het snelst groeiende contracttype op de Nederlandse energiemarkt. Tegelijk blijft het in absolute aantallen nog steeds een kleine categorie: het overgrote deel van de huishoudens heeft nog een vast of variabel contract.

30 leveranciers bieden dynamische contracten aan

Volgens het rapport boden in april 2026 in totaal 30 verschillende leveranciers een dynamisch contract aan. Dat zijn er drie minder dan een maand eerder, maar de bredere trend over de afgelopen jaren laat zien dat dynamisch een vast onderdeel van het aanbod is geworden. Ter vergelijking: het modelcontract wordt door 42 leveranciers aangeboden, vaste contracten van twee jaar of langer slechts door 20.

Grote verschillen in vastrecht en inkoopvergoeding

Wie dynamische contracten met elkaar vergelijkt, ziet enorme verschillen in de kosten die de leverancier zelf in rekening brengt, los van de groothandelsprijs. Een paar voorbeelden uit de ACM-tabel voor een huishouden van drie personen in een tussenwoning:

Het verschil tussen het goedkoopste en duurste aanbod loopt op tot honderden euro’s per jaar aan vaste leverancierskosten, nog vóór je ook maar één kWh hebt verbruikt. Voor wie weinig stuurt op verbruiksmomenten weegt dat vastrecht extra zwaar.

Let op de terugleverkosten

De ACM waarschuwt expliciet dat sommige leveranciers extra terugleverkosten in rekening brengen voor huishoudens met zonnepanelen, en dat deze kosten nog niet in de monitor zijn doorberekend. Heb je zonnepanelen, dan is het dus belangrijk om die kosten apart op te zoeken voordat je een dynamisch contract afsluit. Bij flinke teruglevering kan een ogenschijnlijk goedkoop dynamisch contract alsnog ongunstig uitpakken.

De rest van je rekening: belastingen en netbeheer

Het is goed om in het achterhoofd te houden dat het deel van de energierekening dat je leverancier bepaalt maar een deel van het totaal is. Volgens de ACM-cijfers voor april 2026 betaalt een gemiddeld huishouden van drie personen in een tussenwoning ongeveer € 246 per maand aan totale energiekosten. Daarvan gaat:

• € 113 (46%) naar de energieleverancier
• € 81 (33%) naar belastingen (energiebelasting en btw, na aftrek van de heffingskorting)
• € 51 (21%) naar netbeheer

Of je nu een vast, variabel of dynamisch contract hebt: ruim de helft van je rekening verandert sowieso niet als je overstapt. Dat relativeert de winst die je met een ander contract kunt boeken, maar maakt slim kiezen niet minder belangrijk.

Voor wie is een dynamisch contract interessant?

Op basis van het ACM-rapport en de werking van dynamische contracten kun je grofweg zeggen dat dynamisch vooral aantrekkelijk is als:

• Je een groot deel van je verbruik kunt verschuiven naar daluren (denk aan een warmtepomp, elektrische auto of slim laden van een thuisbatterij).
• Je het niet erg vindt om je rekening per maand te zien schommelen.
• Je actief wilt sturen op prijsmomenten, bijvoorbeeld via een app of automatisering.
• Je een laag vastrecht en een lage inkoopvergoeding vindt; die bepalen samen je structurele voordeel.

Dynamisch is minder geschikt als je juist behoefte hebt aan zekerheid over je maandbedrag, of als je weinig flexibiliteit hebt in wanneer je elektriciteit of gas verbruikt.

Overstappen blijft rustig

Hoewel dynamische contracten hard groeien, blijft het algemene overstapgedrag in Nederland relatief laag. In februari 2026 stapte slechts 1,1 procent van de huishoudens over naar een andere leverancier, het laagste niveau in jaren. De pieken van rond de 3 procent uit 2019 en 2020 zijn voorlopig niet teruggekeerd.

Tegelijk biedt 38 procent van alle contracten op vergelijkingswebsites inmiddels een welkomstbonus aan. Voor wie wél bewust kiest, valt er dus zeker iets te halen. Houd er wel rekening mee dat een bonus eenmalig is, terwijl de vastrechten en inkoopvergoedingen je járenlang blijven kosten.

Conclusie

Het ACM-rapport van april 2026 laat een duidelijke beweging zien: dynamische contracten worden een serieuze derde optie naast vast en variabel, en de keuze aan leveranciers is breed genoeg om te kunnen vergelijken. Maar de verschillen tussen aanbieders zijn enorm, en zonder doorgerekende terugleverkosten en zonder inzicht in je eigen verbruikspatroon is “dynamisch” zeker geen automatische besparing.

Wil je overwegen om over te stappen? Bekijk dan niet alleen het vastrecht en de inkoopvergoeding, maar ook of jouw verbruik flexibel genoeg is om écht voordeel te halen uit de uurtarieven. En check, als je zonnepanelen hebt, expliciet de terugleverkosten bij de leverancier zelf.

Bron: Autoriteit Consument & Markt, Monitor Consumentenmarkt Energie, april 2026.