Energiebedrijven schrappen vaste contracten, maar de wet zegt: dat mag niet
Wie de afgelopen dagen een vast energiecontract wilde afsluiten, kwam bij sommige leveranciers voor een dichte deur. Vattenfall en Eneco trokken hun vaste contracten (deels) terug nadat de Europese gasprijs binnen 48 uur met meer dan 60 cent omhoog schoot. Essent levert ze nog wel, maar houdt een slag om de arm.
Het probleem: dat terughalen mag helemaal niet. Tenminste, niet meer.
De wet is er, de handhaving komt eraan
Op 1 januari trad een nieuwe energiewet in werking. Die schrijft voor dat elke leverancier verplicht een variabel én een eenjarig vast contract moet aanbieden. Geen uitzonderingen. Bedrijven kregen tot 1
april om hun zaakjes op orde te krijgen.
De ACM, de toezichthouder die hierover gaat, laat weten dat ze al met leveranciers in gesprek is. Na 1 april volgt actieve handhaving, en dat betekent: boetes voor wie zich niet aan de regels houdt.
De gasprijs als stoorzender
Dat leveranciers geen vaste contracten willen verkopen is overigens wel te begrijpen. De oorlog in het Midden-Oosten dreef de gasprijs in een paar dagen flink op. Op maandag 36 cent erbij, op dinsdag nog eens 30 cent. Bij zulke schommelingen is een vast contract een gok voor de leverancier: verkoop je te goedkoop, dan draai je verlies.
Maar de wetgever heeft daar bewust voor gekozen. Consumenten moeten altijd de keuze hebben om hun tarief voor een jaar vast te zetten.
Als consument ben je er ook niet per se bij gebaat
Hier zit een paradox. De ACM dwingt leveranciers om vaste contracten aan te bieden, maar raadt consumenten tegelijk aan om er goed over na te denken voor ze er een afsluiten. De reden is simpel: leveranciers mogen de gestegen gasprijs doorberekenen in hun vaste tarieven. Wie nu tekent, betaalt waarschijnlijk een stuk meer dan een paar weken geleden.
Vergelijk dus goed voor je ergens aan vastzit. En ga zeker niet in op een telefoontje of mailtje dat je niet zelf hebt aangevraagd.
De ACM kijkt breder dan alleen contracten
Naast de contractverplichting houdt de toezichthouder de tarieven in de gaten. Leveranciers mogen hun prijzen verhogen, maar niet onbeperkt. De stijging moet in verhouding staan tot wat ze zelf betalen op de
groothandelsmarkt.
Ook de financiële positie van energiebedrijven wordt gecontroleerd. Na een reeks faillissementen van kleine leveranciers in eerdere periodes van hoge prijzen wil de ACM voorkomen dat klanten opnieuw met lege
handen achterblijven.
En nu?
De gasprijs is de laatste dagen iets gezakt, maar niemand durft te voorspellen hoe lang dat duurt. Zolang het Midden-Oosten instabiel blijft, blijft de energiemarkt dat ook. Het enige advies dat standhoudt:
neem de tijd, vergelijk, en laat je niet opjagen.
