Ambtenaren adviseren lagere energiebelasting op stroom en hogere op gas vanaf 2027
Een werkgroep van ambtenaren stelt voor om de energiebelasting op stroom vanaf 1 januari 2027 te verlagen en die op aardgas te verhogen. Dat staat in het rapport ‘Nieuwe energie’ van het Interdepartementaal Beleidsonderzoek (IBO), dat minister Elanor Boekholt-O’Sullivan van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening maandag 16 november naar de Tweede Kamer stuurde. Het doel is dat de overstap van een cv-ketel naar een warmtepomp financieel aantrekkelijker wordt.
Stroombelasting 2,2 cent per kWh lager in 2027
De schuif tussen stroom en gas hoort bij het startpakket van twaalf maatregelen dat de werkgroep als noodzakelijk fundament ziet. In die variant daalt de energiebelasting op stroom tot 50.000 kWh in 2027 met 2,2 cent per kWh, naar ongeveer 6 cent. De belasting op aardgas stijgt met 3,8 cent per kubieke meter, naar ongeveer 64 cent. Alle bedragen zijn exclusief btw.
Om de schuif voor de schatkist budgetneutraal te maken, daalt de vaste belastingvermindering per aansluiting met ongeveer 30 euro per jaar. Die korting krijgt elk huishouden, dus ook wie geen gas meer gebruikt. Vanaf 2031 ligt de verhoging op gas volgens het rapport op 4,3 cent per kubieke meter.
Twee andere varianten: 3 cent of alleen duurder gas
Het rapport noemt nog twee varianten. In de tweede daalt de stroombelasting naar 3 cent per kWh, met dezelfde verhoging op gas. Dat kost de overheid ongeveer 1 miljard euro per jaar.
In de derde variant gaat alleen de belasting op gas omhoog, met 6,5 cent per kubieke meter, en blijft de stroombelasting gelijk. Dat levert in 2027 ongeveer 570 miljoen euro op, geld dat volgens de werkgroep naar subsidies voor verduurzaming kan gaan.
Gas nu lager belast per eenheid energie
De werkgroep wijst erop dat gas per eenheid energie nu lager wordt belast dan stroom. Dat noemt het rapport een prikkel om aardgas te blijven gebruiken. Volgens het IBO is 12,3 procent van de woningen aardgasvrij en moeten tot 2050 nog ongeveer 7 miljoen woningen overstappen, zo’n 300.000 per jaar.
Het rapport bevat in totaal 34 beleidsopties, waaronder een plicht om bij vervanging van de cv-ketel minstens een hybride warmtepomp te nemen. Het gaat om een onafhankelijk ambtelijk advies in opdracht van het kabinet, meldt het ministerie in zijn nieuwsbericht over het IBO-rapport.
Lagere belasting geldt voor elk uur even zwaar
Bij een dynamisch contract komt de energiebelasting als vast bedrag per kWh bovenop de uurprijs. Een verlaging maakt daardoor elke kilowattuur even veel goedkoper, terwijl het verschil tussen goedkope en dure uren gelijk blijft. Woensdag 18 november ligt de uurmarktprijs volgens de actuele day-ahead prijzen tussen 8,4 cent per kWh van 04.00 tot 05.00 uur en 26,2 cent van 18.00 tot 19.00 uur, zoals te zien is in de stroomprijs per uur.
Een warmtepomp die in de goedkope nachturen of op windrijke dagen extra verwarmt, profiteert zo van beide: een lagere belasting op elke kWh en een lagere uurprijs. Wie een warmtepomp heeft, kan in de app of bij de installateur nagaan of het apparaat op uurprijzen kan sturen.
Zonnestroom zelf gebruiken levert iets minder op
De werkgroep noemt ook een nadeel. Een lagere stroombelasting verlaagt het rendement van zonnepanelen, omdat een deel van het voordeel van zelf verbruikte zonnestroom bestaat uit de belasting die een huishouden dan niet betaalt. Daarnaast wordt besparen op stroom iets minder lonend.
Na het einde van de salderingsregeling op 1 januari 2027 blijft zelf verbruiken wel meer opleveren dan terugleveren. Met een dynamisch contract telt vooral wanneer de stroom wordt gebruikt: een thuisbatterij die overdag zonnestroom opslaat en in de dure avonduren ontlaadt, bespaart het meest, los van de hoogte van de belasting.
Kabinet reageert nog dit jaar
Volgens het rapport is de tariefschuif uitvoerbaar per 1 januari 2027, omdat energieleveranciers en de Belastingdienst alleen de tarieven hoeven aan te passen. Het kabinet stuurt zijn reactie op het IBO later dit jaar naar de Tweede Kamer. Pas daarna is duidelijk of een van de varianten wordt ingevoerd.
De energiebelasting op stroom daalt in de huidige plannen al, van 9,2 cent per kWh in 2026 naar 8,6 cent in 2027. Samen met nettarieven die naar verwachting vanaf 2029 per tijdstip verschillen en nieuwe warmtepompen die fabrikanten vanaf 2028 slim aanstuurbaar maken, gaat het moment van verbruiken voor steeds meer huishoudens de rekening bepalen. Hoe de uurprijs, de energiebelasting en de opslag van de leverancier samen de kWh-prijs van een dynamisch contract vormen, staat in de uitleg over dynamische energie.







