Groei zonne-energie zakt naar laagste punt in negen jaar, RVO halveert prognose
De groei van zonne-energie in Nederland is in 2025 gezakt naar 1,4 gigawattpiek, het laagste niveau in negen jaar. Dat meldt de Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO) dinsdag in de nieuwe Monitor Zon-PV. RVO halveert daarnaast de verwachting voor de komende drie jaar, omdat zonnestroom door negatieve prijzen, netcongestie en het einde van de salderingsregeling minder oplevert.
De Rijksdienst voor Ondernemend Nederland publiceerde dinsdag de nieuwe Monitor Zon-PV. Eind 2025 stond er in Nederland 29,4 gigawattpiek aan zonnepanelen. In dat jaar kwam er 1,4 gigawattpiek bij, tegen 4,3 gigawattpiek een jaar eerder.
De terugval speelt in de hele markt. Vooral bij huishoudens en kleine bedrijven neemt de groei sterk af, maar ook bij zonneparken en zonnepanelen op bedrijfsdaken gaat het langzamer.
Ondanks die afvlakking leverden zonnepanelen vorig jaar 19,7 procent van de totale Nederlandse elektriciteitsproductie.
Verwachting voor 2026 tot en met 2028 gaat door de helft
RVO ging eerder uit van 2,6 gigawattpiek extra vermogen per jaar in de periode 2026 tot en met 2028. In de nieuwe monitor komt die verwachting uit op gemiddeld 1,3 gigawattpiek per jaar.
Dat is minder dan de groei van 2025 zelf. Voor een klimaatneutraal elektriciteitssysteem in 2040 rekent RVO met 92 gigawattpiek aan zonnepanelen, wat neerkomt op 4,2 gigawattpiek per jaar.
RVO verwacht bovendien dat de groei na 2028 verder afneemt, omdat ontwikkelaars nu al minder nieuwe projecten voorbereiden.
Salderen stopt op 1 januari 2027
Voor huishoudens en kleine bedrijven is het einde van de salderingsregeling per 1 januari 2027 de grootste verandering, stelt RVO. Stroom die je aan het net teruglevert, levert daarna veel minder op.
Daar komt bij dat energieleveranciers kosten in rekening brengen bij klanten die zonnestroom terugleveren. Het aantal nieuwe kleine installaties op woningen daalde volgens RVO van ruim 500.000 per jaar in 2022 en 2023 naar ongeveer 150.000 in 2025.
Middaguren zijn het goedkoopste deel van de dag
Op de day-ahead markt is goed te zien waarom teruglevering steeds minder oplevert. Volgens de actuele uurprijzen op eerlijkverbruik.nl ligt de gemiddelde uurmarktprijs vandaag op 20,7 cent per kWh inclusief btw.
Het goedkoopste uur van vandaag valt tussen 14.00 en 15.00 uur, met 11,7 cent per kWh. Het duurste uur is 20.00 tot 21.00 uur, met 31,0 cent per kWh.
Maandag was het verschil nog groter. Tussen 14.00 en 15.00 uur zakte de uurmarktprijs naar 0,3 cent per kWh, en de drie goedkoopste uren op rij, van 13.00 tot 16.00 uur, kwamen gemiddeld uit op 2,6 cent per kWh.
Dit zijn kale uurmarktprijzen inclusief btw. Energiebelasting en de kosten van je leverancier komen daar nog bij, dus het is niet het volledige tarief op je rekening.
Zonnestroom zelf gebruiken weegt zwaarder dan terugleveren
Die prijsdip valt precies op het moment dat zonnepanelen het meest produceren. Voor huishoudens met een dynamisch contract betekent dat: de eigen opwek is op dat moment weinig waard op de markt, terwijl stroom uit het net in de avond juist duur is.
Verbruik verschuiven naar het middagdal is daarom een concrete manier om de rekening te drukken. Denk aan de wasmachine, de vaatwasser, het opladen van een elektrische auto of het opwarmen van een boiler.
RVO rekent voor dat een doorsnee huishouden met zonnepanelen ongeveer een kwart van de eigen opwek zelf verbruikt. Met slim opladen van een elektrische auto loopt dat op naar circa 55 procent, en met een thuisbatterij naar 60 tot 70 procent.
Dynamisch is niet voor iedereen de beste keuze
Een dynamisch contract past bij huishoudens die verbruik kunnen verplaatsen en schommelingen aankunnen. Wie dat niet kan of wil, en zekerheid over de maandlasten belangrijker vindt, komt met een vast contract vaak beter uit.
De keuze hangt dus af van je apparaten, je dagritme en je risicobereidheid, niet alleen van de gemiddelde prijs.
Vol stroomnet remt de grote projecten
Bij grootschalige projecten speelt vooral het overbelaste stroomnet. Initiatiefnemers krijgen moeilijk een netaansluiting, waardoor er minder plannen worden gemaakt en projecten vaker sneuvelen in de planningsfase.
Tegelijk is de productie van zon en wind steeds vaker hoger dan de vraag. Dat leidt tot meer uren met negatieve prijzen, waarbij duurzame installaties tijdelijk worden uitgezet. In 2025 ging naar schatting al enkele procenten van de zonnestroom verloren door afschakelen, aldus de Monitor Zon-PV van RVO.
Van bijbouwen naar slimmer benutten
De cijfers markeren een omslag in de Nederlandse zonnemarkt. Na de piekjaren draait het minder om zoveel mogelijk panelen op daken en meer om de vraag wanneer die stroom wordt gebruikt.
Diezelfde beweging is terug te zien in de groei van thuisbatterijen en slimme aansturing van apparaten, en in de plannen van netbeheerders en de ACM voor nettarieven die afhangen van het tijdstip. Het uurtarief wordt zo steeds bepalender voor wat een huishouden uiteindelijk betaalt. Wil je weten welk contract bij jouw verbruikspatroon past, dan kun je dat doorrekenen met de energievergelijker van eerlijkverbruik.nl.
