ACM wil vanaf 2029 nettarief dat afhangt van tijdstip en verbruik
De Autoriteit Consument & Markt (ACM) heeft donderdag een ontwerpbesluit gepubliceerd voor nieuwe nettarieven voor huishoudens en kleine bedrijven. Vanaf 1 januari 2029 hangt ongeveer twee derde van het transporttarief voor stroom af van hoeveel stroom een huishouden gebruikt en op welk moment. De toezichthouder wil zo de drukte op het stroomnet spreiden en de kosten naar gebruik verdelen.
Een derde van het nettarief blijft een vast bedrag
Nu betalen alle huishoudens hetzelfde bedrag voor hun aansluiting op het stroomnet, hoeveel stroom ze ook verbruiken. Een klein appartement betaalt dus evenveel als een grote woning met een warmtepomp en een eigen laadpaal.
In het voorstel blijft gemiddeld een derde van het transporttarief een vast bedrag. De rest hangt af van het verbruik en van het tijdstip waarop een huishouden stroom gebruikt, schrijft de ACM in haar bericht over het ontwerpbesluit.
Er komen tijdsblokken met een laag, een normaal en een hoog tarief. Die blokken verschillen tussen zomer en winter. De regels gelden voor alle aansluitingen tot en met 3×80 ampère, dus ook voor kleine bedrijven.
Klein appartement betaalt 100 tot 200 euro per jaar minder
Volgens de ACM gaat ongeveer 60 procent van de huishoudens erop vooruit. Een klein appartement betaalt in 2029 ongeveer 100 tot 200 euro per jaar minder dan in het jaar daarvoor.
Een huishouden in een vrijstaande woning met een warmtepomp en een elektrische auto betaalt 300 tot 450 euro per jaar meer. Dat bedrag geldt als dit huishouden het verbruik zoveel mogelijk aanpast aan de nieuwe regels.
Uit onderzoek in opdracht van het ministerie van Economische Zaken en Klimaat blijkt dat verduurzamen ook onder de nieuwe regels loont. De totale energierekening van een huishouden met een warmtepomp of hybride warmtepomp blijft gemiddeld lager dan met een cv-ketel, ook als de aanschafkosten meetellen.
Ruimte voor 700.000 extra woningen op het net
Netbeheerders schatten dat de piekbelasting door huishoudens met 10 procent daalt door de nieuwe tarieven. Daardoor kunnen ongeveer 700.000 extra woningen worden aangesloten zonder dat het net direct wordt uitgebreid.
Op langere termijn zijn er volgens de ACM ook minder verzwaringen van het net nodig. Dat houdt de kosten voor alle gebruikers van het net lager.
Leveringsprijs en belasting blijven buiten het voorstel
Het voorstel gaat alleen over de transporttarieven. Die vormen ongeveer een derde van de elektriciteitsrekening van een huishouden. De prijs van de geleverde stroom en de belastingen veranderen niet door dit besluit.
Huishoudens betalen het nettarief via hun energieleverancier, die het bedrag doorgeeft aan de netbeheerder. Het tarief is daardoor gelijk bij een vast, een variabel en een dynamisch contract. Hoe dit deel van de rekening nu is opgebouwd, staat in het overzicht van de netbeheerkosten.
Dynamisch contract krijgt een tweede prijs per tijdstip
Wie een dynamisch contract heeft, betaalt nu al een leveringsprijs die per uur of per kwartier verschilt. De uurmarktprijs ligt vandaag gemiddeld op 17,2 cent per kWh, volgens de actuele day-ahead prijzen. De goedkoopste drie uren vallen tussen 13.00 en 16.00 uur met gemiddeld 9,2 cent. Het duurste uur is tussen 20.00 en 21.00 uur met 27,8 cent.
Vrijdag 9 oktober daalt het daggemiddelde naar 11,0 cent. Het laagste uur valt dan tussen 15.00 en 16.00 uur met 5,3 cent, het hoogste tussen 08.00 en 09.00 uur met 18,3 cent. Negatieve uren zijn er vandaag en vrijdag niet.
Vanaf 2029 komt daar het nettarief per tijdsblok bij. Huishoudens die de auto nu al laden of de wasmachine aanzetten in de goedkope uren, zijn gewend aan het verplaatsen van verbruik. Of de goedkope uren op de stroommarkt samenvallen met de lage blokken van het nettarief, hangt af van de indeling van die blokken.
Ook met een vast contract telt het tijdstip mee
Het nieuwe nettarief geldt ook voor huishoudens met een vast contract. Hun leveringsprijs per kWh blijft op elk uur gelijk, maar het transport wordt in drukke uren duurder en in rustige uren goedkoper.
Wie vooral in de vroege avond stroom verbruikt en dat niet kan verplaatsen, betaalt bij een dynamisch contract de hoogste uurprijzen. Voor die huishoudens blijft een vast contract de logischere keuze voor de leveringsprijs. Het nettarief is voor beide groepen hetzelfde.
De ACM noemt als voorbeelden het laden van de elektrische auto buiten de piekuren, het voorverwarmen van de woning met een warmtepomp en het gebruik van eigen zonnestroom. Ook de vaatwasser, wasmachine en droger kunnen buiten de piekuren draaien.
Reageren kan tot zes weken na publicatie
Belanghebbenden kunnen tot zes weken na publicatie op het ontwerpbesluit reageren. Daarna neemt de ACM een definitief besluit. Het voorstel is opgesteld na overleg met Energie-Nederland, Netbeheer Nederland en het ministerie.
Tegelijk publiceert de ACM een ontwerpbesluit voor bedrijven met een grote aansluiting op de regionale netten. Voor hen gaan tijdsafhankelijke tarieven op 1 januari 2028 in. Grote bedrijven die direct op het hoogspanningsnet zijn aangesloten, betalen zulke tarieven al langer.
Het ontwerpbesluit volgt op een voorstel dat Netbeheer Nederland in mei bij de ACM indiende. De kosten van het stroomnet lopen intussen op: in 2027 betaalt een gemiddeld huishouden naar verwachting 89 euro meer voor het transport van elektriciteit, en de ACM beslist in november over de tarieven voor dat jaar. Het moment van verbruik telt daarmee op steeds meer onderdelen van de energierekening mee, ook voor huishoudens zonder dynamisch contract. Wie wil weten of het eigen verbruik zich daarvoor leent, kan nagaan of een dynamisch contract bij het huishouden past.
