ACM: 110.000 huishoudens kozen vast contract, dynamisch groeit door
In maart 2026 zijn 110.000 Nederlandse huishoudens overgestapt naar een vast energiecontract, vijf keer zo veel als normaal. Dat blijkt uit de Energiemonitor van de Autoriteit Consument & Markt (ACM) die op 13 mei 2026 is gepubliceerd. De toezichthouder verbindt de plotselinge overstap aan de prijsstijging na het uitbreken van de oorlog in Iran. Opvallend is dat het aantal dynamische contracten in dezelfde maand gewoon bleef groeien.
Vijf keer meer overstappers naar vast
Het afgelopen jaar groeide het aantal huishoudens met een vast contract maandelijks met ongeveer 20.000. In maart 2026 waren dat er netto 110.000. De ACM ziet dit als een direct gevolg van de onrust op de energiemarkt na het uitbreken van de oorlog.
Veel consumenten zochten daarmee zekerheid over hun maandbedrag. De toezichthouder had eerder al geadviseerd om kritisch naar het eigen energiecontract te kijken vanwege de onzekere internationale situatie.
Dynamische contracten blijven groeien
De overstap naar vaste contracten ging niet ten koste van dynamische contracten. Het aantal huishoudens met een dynamisch contract steeg in maart met 17.000, in lijn met de groei die de ACM al langer ziet.
Volgens de ACM kwam de extra overstap naar vast vrijwel volledig van consumenten die daarvoor een variabel contract hadden. Het variabele contract verliest dus terrein aan zowel vaste als dynamische contracten.
Waarom dit belangrijk is voor wie prijzen vergelijkt
De cijfers laten zien dat er geen eenduidig “beste” contract is. Een vast contract beschermt tijdelijk tegen prijsschommelingen, terwijl een dynamisch contract juist kansen biedt op goedkope uren.
De ACM wijst erop dat er op steeds meer momenten zo veel zon- en windstroom is dat de prijs laag of zelfs negatief wordt. Huishoudens met een dynamisch contract kunnen daarvan profiteren door hun verbruik naar die uren te verschuiven. Wie twijfelt tussen contractvormen, kan de verschillen naast elkaar zetten met onze energievergelijker en zo zien wat bij het eigen verbruik past.
Ruime keuze, maar let op de tarieven
Er zijn in Nederland 52 energieleveranciers met een vergunning. Bijna 30 daarvan bieden vaste contracten aan en ruim 30 bieden variabele of dynamische contracten aan.
De ACM waarschuwt wel dat sommige contracten beduidend duurder zijn dan vergelijkbare aanbiedingen. Bij dynamische elektriciteitscontracten noemt de toezichthouder onder meer Kikker en VanHelder. Vergelijken loont dus, ook binnen dezelfde contractvorm.
Prijzen dalen, maar liggen nog boven het niveau van voor de oorlog
De tarieven van nieuw aangeboden vaste contracten daalden deze maand met 7 tot 10 procent ten opzichte van vorige maand. Toch liggen de gasprijzen nog 9 tot 14 procent hoger dan twee maanden geleden, vlak voor de oorlog. De elektriciteitstarieven liggen 4 tot 8 procent hoger dan in die periode.
Voor wie nu de overstap overweegt, betekent dit dat het instapmoment van een vast contract nog steeds relatief hoog ligt. Bij een dynamisch contract betaal je juist de actuele marktprijs, die per uur en per dag verschilt.
Verbruik op het juiste moment wordt belangrijker
De ACM benadrukt dat verduurzaming en energiebesparing huishoudens weerbaarder maken tegen prijsschokken. Stijgende gasprijzen werken nog steeds door in de stroomprijs, al wordt die band kleiner door de groei van zon en wind.
Daardoor wordt niet alleen de keuze voor een contract belangrijker, maar ook het moment waarop je stroom gebruikt. Vooral huishoudens met zonnepanelen, een elektrische auto of een thuisbatterij kunnen hier winst halen. Wie wil weten of slim verbruiken in de eigen situatie loont, kan dat doorrekenen met onze rekentool voor zonnepanelen bij een dynamisch contract.
