Word je gestraft voor verduurzamen? Dit zeggen de cijfers over warmtepomp, EV en zonnepanelen
Huishoudens met een volledig elektrische warmtepomp zien hun energierekening tot 2031 met ruim 50 procent stijgen, het hoogste percentage van alle groepen. In euro’s is de stijging even groot als bij een cv-ketel: circa 350 euro per jaar. Dat blijkt uit de prognose die TNO maakte in opdracht van het ministerie van Klimaat en Groene Groei, die het kabinet op 15 september 2026 naar de Tweede Kamer stuurde. Ook voor de elektrische auto en zonnepanelen blijft verduurzamen in euro’s voordeliger, becijfert CE Delft.
De vraag of huishoudens die hebben geïnvesteerd in een warmtepomp, zonnepanelen of een elektrische auto nu worden “gestraft”, komt voort uit de verschillen tussen procenten en euro’s. Een kleine rekening die stijgt, geeft al snel een groot percentage.
Warmtepomp: 51 procent erbij, maar ook 350 euro
Volgens TNO betaalt een huishouden met een volledig elektrische warmtepomp in 2026 gemiddeld 680 euro per jaar aan energie. In 2031 is dat 1.030 euro. Dat is een stijging van circa 350 euro, oftewel ruim 51 procent.
Een huishouden met een cv-ketel gaat van 2.390 naar 2.740 euro per jaar. Ook dat is een stijging van circa 350 euro, maar omdat de rekening al hoger was, komt het percentage uit op zo’n 15 procent. Het verschil tussen beide groepen blijft daarmee ongeveer 1.700 euro per jaar.
Huishoudens met een hybride warmtepomp gaan van 1.750 naar 2.310 euro, een stijging van 560 euro. Gemiddeld over alle huishoudens stijgt de energierekening met 6 procent, gecorrigeerd voor inflatie, schrijft minister Van Veldhoven in de kabinetsreactie.
In een uitgelekte conceptversie van die brief stond eerder nog een stijging van 70 procent voor de volledig elektrische warmtepomp, meldde de NOS op 10 september. In de definitieve stukken is dat ongeveer 50 procent.
Waarom de rekening stijgt
De belangrijkste oorzaak zijn de netbeheerkosten. Door investeringen in het stroomnet stijgen die voor een gemiddeld huishouden met circa 24 procent in vijf jaar, staat in de kabinetsbrief. Wat dat nu al betekent, staat op de pagina over netbeheerkosten per netbeheerder.
Daarnaast stopt de salderingsregeling op 1 januari 2027. Vanaf dan mogen huishoudens teruggeleverde zonnestroom niet meer wegstrepen tegen hun verbruik, meldt de Rijksoverheid. Veel huishoudens met een warmtepomp hebben ook zonnepanelen en merken dat dus direct.
Gas wordt duurder door Europees en nationaal beleid. Volgens onderzoek van CE Delft komt er richting 2030 ongeveer 15 cent per kuub bij door het Europese emissiehandelssysteem ETS2 en 6 cent door de bijmengverplichting voor groen gas. Ook de nettarieven voor gas stijgen, omdat het aantal gasaansluitingen sneller daalt dan de kosten van het gasnet.
Tijdsafhankelijk nettarief nog niet meegerekend
De TNO-cijfers bevatten nog niet het tijdsafhankelijke nettarief. Netbeheer Nederland wil dat vanaf 2029 invoeren voor alle kleinverbruikers. Twee derde van het transporttarief gaat dan afhangen van hoeveel stroom je afneemt en op welk moment, aldus de ACM. De toezichthouder verwacht eind 2026 een definitief besluit te nemen.
Voor warmtepompen is vooral het winterblok van belang. In het voorstel geldt van oktober tot en met maart tussen 16.00 en 23.00 uur het hoogste tarief. Common Futures berekende in opdracht van Vereniging Warmtepompen dat de rekening van een voorbeeldwoning met een volledig elektrische warmtepomp in 2030 met 505 euro stijgt ten opzichte van 2026, waarvan 355 euro door de nieuwe nettarieven, meldt vakmedium Warmte365.
Het voordeel ten opzichte van een gasketel neemt in die berekening af van 967 naar 753 euro per jaar. De warmtepomp blijft wel de goedkoopste optie. Volgens het kabinet kan een slim aangestuurde warmtepomp meer dan de helft van het verbruik in de duurste uren vermijden, goed voor 40 tot 82 euro per jaar. Eerder schreven we al over de rol die het kabinet ziet voor goedkopere daluren.
Elektrische auto: 35 procent duurder laden, voordeel blijft
CE Delft onderzocht in opdracht van NVDE, Holland Solar, Energie-Nederland en Energy Storage NL ook de kosten van rijden. Thuisladen wordt richting 2030 zonder sturing 35 procent duurder, vooral door hogere nettarieven. Wie slim laadt op goedkope momenten, beperkt de stijging tot 10 procent.
Een benzineauto wordt in dezelfde periode ongeveer 10 procent duurder, doordat ETS2 de benzineprijs met circa 20 cent per liter verhoogt. De jaarlijkse brandstofkosten gaan in het rekenvoorbeeld van 1.720 naar 1.880 euro.
Een slim geladen elektrische auto bespaart volgens CE Delft zo’n 1.350 euro per jaar ten opzichte van benzine, en dat voordeel blijft richting 2030 vrijwel gelijk. Zonder slim laden wordt het voordeel ongeveer 150 euro per jaar kleiner. De onderzoekers rekenden met een dynamisch contract en met 35 euro per jaar voor laadsoftware.
Zonnepanelen en thuisbatterij leveren meer op
Het einde van de saldering kost huishoudens met zonnepanelen geld. Toch verlagen zonnepanelen de energierekening in 2030 met zo’n 350 tot 500 euro per jaar voor een woning met gasketel, berekent CE Delft. Dat is ongeveer 20 procent meer dan nu.
CE Delft heeft voor beide jaren gerekend alsof de salderingsregeling al is afgeschaft. Het hogere voordeel komt dus niet voort uit salderen, maar uit duurdere stroom en netkosten: elke kilowattuur die je zelf opwekt en direct gebruikt, hoef je niet in te kopen. Wat het einde van salderen per huishouden kost, staat in onze analyse van 30.000 huishoudens.
Het voordeel van een thuisbatterij groeit volgens CE Delft met ongeveer 40 procent. De opdrachtgevers van het onderzoek noemen een besparing van 200 tot 350 euro per jaar in 2030. Het tijdsafhankelijke nettarief maakt het aantrekkelijker om stroom op goedkope uren op te slaan en in de dure uren te gebruiken. Met de rekentool voor de terugverdientijd van een thuisbatterij reken je dat door voor je eigen situatie.
Wat de onderzoeken niet zeggen
Beide onderzoeken kijken naar de jaarlijkse energiekosten. De aanschafkosten van een warmtepomp, zonnepanelen, batterij of auto zijn niet meegenomen. Over terugverdientijden doen TNO en CE Delft daarom geen uitspraak.
Het kabinet verwijst wel naar een analyse van Berenschot, waarin een (hybride) warmtepomp ook met aanschaf en onderhoud meegerekend aantrekkelijk blijft. De uitkomsten zijn indicatief, omdat de precieze tijdsblokken van het nettarief nog niet vastliggen. Ook gemiddelden zeggen weinig over één specifieke woning.
Wie geen keuze heeft, betaalt het meest
De groep met de hoogste rekening zijn niet de huishoudens die hebben verduurzaamd, maar de huishoudens met een cv-ketel. Zij betalen in 2031 gemiddeld 2.740 euro, terwijl zij vaker in kleinere woningen wonen. Volgens het kabinet stappen de komende vijf jaar ongeveer 1 miljoen huishoudens over van een cv-ketel, waardoor er in 2031 nog 4,9 miljoen overblijven.
Een deel van hen kan die stap niet zelf zetten, zoals huurders in slecht geïsoleerde woningen. Voor huurwoningen met energielabel E, F of G geldt vanaf 2029 een verplichte uitfasering. Tot die tijd hebben juist deze huishoudens de minste invloed op een energierekening die de komende jaren voor vrijwel iedereen stijgt. CE Delft ging hier eerder al op in: niet verduurzamen kost tot 1.350 euro per jaar.
