Negatieve stroomprijzen: hoe werkt het?
Het klinkt te mooi om waar te zijn: geld verdienen door stroom te verbruiken. Toch komt het regelmatig voor dat de stroomprijs op de groothandelsmarkt negatief wordt. Hoe kan dat en hoe profiteer je ervan?
Wat zijn negatieve stroomprijzen?
Negatieve stroomprijzen betekenen dat producenten van elektriciteit moeten betalen om hun stroom kwijt te raken. Op de EPEX SPOT-markt daalt de prijs per MWh onder nul wanneer het aanbod van stroom groter is dan de vraag.
Met een dynamisch energiecontract betaal je de marktprijs per uur. Is die prijs negatief en laag genoeg om de opslag van je leverancier te compenseren, dan verdien je effectief geld met elk kWh dat je verbruikt.
Hoe ontstaan negatieve prijzen?
Negatieve stroomprijzen ontstaan door een combinatie van factoren:
- Overproductie van hernieuwbare energie - op zonnige en winderige dagen produceren zonneparken en windturbines meer stroom dan er gevraagd wordt.
- Lage vraag - 's nachts en in het weekend is het stroomverbruik laag, terwijl windturbines blijven draaien.
- Inflexibele productie - grote centrales (kern- en kolencentrales) kunnen niet snel genoeg afschakelen en bieden hun stroom tegen negatieve prijzen aan om maar te kunnen blijven draaien.
- Subsidie-effecten - producenten met subsidie op hernieuwbare energie produceren soms door, zelfs bij negatieve prijzen, omdat de subsidie het verlies compenseert.
Wanneer komen negatieve prijzen voor?
Negatieve stroomprijzen komen het vaakst voor in deze situaties:
- Zonnige lentedagen - veel zonne-energie, maar nog weinig airco-verbruik. De combinatie van hoge productie en lage vraag drukt de prijs.
- Winderige nachten - windturbines produceren volop, maar de vraag is minimaal.
- Feestdagen en weekenden - industrie ligt stil, maar hernieuwbare bronnen produceren door.
- Milde winterdagen met veel wind - minder verwarming nodig, veel windenergie beschikbaar.
De frequentie neemt toe naarmate er meer zon- en windenergie bijkomt. In 2025 kwamen negatieve uurprijzen vaker voor dan ooit tevoren. Bekijk de actuele uurprijzen op onze pagina actuele energie tarieven.
Profiteer je automatisch van negatieve prijzen?
Dat hangt af van je contracttype:
- Dynamisch contract - ja, je betaalt de uurprijs plus de opslag van je leverancier. Is de uurprijs negatiever dan de opslag, dan is je totale kWh-prijs negatief en verdien je geld.
- Variabel contract - nee, je betaalt een gemiddeld tarief per maand of kwartaal. Negatieve uren worden gemiddeld met positieve uren.
- Vast contract - nee, je tarief staat vast en verandert niet mee met de markt.
Negatieve prijzen en dynamische contracten
Bij een dynamisch contract is het cruciaal om te kijken naar de opslag die je leverancier rekent. Een voorbeeld:
- EPEX-spotprijs: -€0,05/kWh
- Opslag leverancier: €0,03/kWh
- Je betaalt: -€0,05 + €0,03 = -€0,02/kWh (je verdient dus €0,02 per kWh)
Maar als de opslag €0,06/kWh is, betaal je alsnog: -€0,05 + €0,06 = €0,01/kWh. Je profiteert dan niet van de negatieve prijs. Vergelijk daarom altijd de opslagen van alle dynamische aanbieders.
Negatieve prijzen en teruglevering
Een belangrijk aandachtspunt voor zonnepanelenbezitters: tijdens negatieve stroomprijzen is terugleveren ongunstig. Je levert stroom terug tegen een negatieve prijs, wat betekent dat je effectief betaalt om je stroom kwijt te raken.
Dit is een extra reden om te investeren in een thuisbatterij: sla je overproductie op tijdens negatieve prijzen en gebruik de stroom later, of lever terug wanneer de prijs weer positief is. Lees meer over terugleverkosten.
Tips om te profiteren van negatieve stroomprijzen
- Stap over naar een dynamisch contract - alleen met een dynamisch contract betaal je de werkelijke uurprijs en profiteer je van negatieve momenten. Lees hoe je overstapt.
- Kies een aanbieder met lage opslag - hoe lager de opslag, hoe eerder je profiteert van negatieve prijzen.
- Verschuif je verbruik - laad je auto, draai de wasmachine of verwarm je boiler wanneer de prijs negatief is.
- Gebruik een thuisbatterij - laad je batterij op tijdens negatieve prijzen en gebruik de stroom later wanneer het duurder is.
- Houd de uurprijzen in de gaten - de prijzen voor morgen zijn elke dag vanaf 13:00 uur bekend. Plan je verbruik vooruit.
Veelgestelde vragen over negatieve stroomprijzen
Krijg ik echt geld terug bij negatieve stroomprijzen?
Alleen met een dynamisch contract en alleen als de negatieve spotprijs groter is dan de opslag van je leverancier. In dat geval wordt het bedrag verrekend met je maandelijkse energierekening. Je ontvangt dus geen directe uitbetaling, maar je totale rekening wordt lager.
Hoe vaak komen negatieve stroomprijzen voor?
In 2025 waren er meer dan 300 uren met negatieve stroomprijzen op de EPEX SPOT-markt. De verwachting is dat dit aantal de komende jaren verder toeneemt naarmate er meer hernieuwbare energiecapaciteit bijkomt in Europa.
Zijn negatieve prijzen slecht voor het energiesysteem?
Negatieve prijzen zijn een signaal dat er op dat moment meer stroom geproduceerd wordt dan nodig is. Ze stimuleren flexibel verbruik (meer gebruiken als er veel is) en investeringen in opslag. Op de lange termijn helpen ze de energietransitie door het systeem in balans te houden.
Moet ik mijn zonnepanelen uitzetten bij negatieve prijzen?
Bij negatieve prijzen is het ongunstig om stroom terug te leveren, omdat je dan betaalt om je stroom kwijt te raken. Het is beter om je eigen opgewekte stroom direct te gebruiken of op te slaan in een thuisbatterij. Sommige slimme omvormers kunnen de teruglevering automatisch beperken.
Laatst bijgewerkt: 13 april 2026